တမန်တော်များယုံကြည်ချက်(The Apostles’ Creed)
တမန်တော်များ၏ယုံကြည်ချက်ဆိုတာခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းကြီး(၃)ခုဖြစ်တဲ့ရိုမန်ကာသိုလိတ်၊အရှေ့ပိုင်းအော်တိုဒေါ့နဲပရိုတက်စ်တင့်တွေ့ရဲ့အဓိကယုံကြည်ချက်တွေဖြစ်ကြပါတယ်။ခရစ်ယာန်များရဲ့အဓိကယုံကြည်ချက်ပြဒါန်းခဲ့တဲ့(၄)မျိုးထဲမှာတမျိုးအပါအဝင်ပါ။ကနဦးယုံကြည်မှုရဲ့အချုပ်အချာလဲဖြစ်ပါတယ်၊၁ရာစုနဲ့၂ရာစုကြားမှာရေးသားခဲ့တယ်လို့ပညာရှင်များကခန့်မှန်းကြပါတယ်။တချို့ကဒီတမန်တော်များ၏ယုံကြည်ချက်ဟာတမန်တော်(၁၂)ပါးကနေတယောက်တစ်ချက်စီရေးသားခဲ့တယ်လို့ပြောကြပေမဲ့သမိုင်းပညာရှင်တွေကတော့တမန်တော်တွေသေဆုံးပြီးမှဒီယုံကြည်ချက်ဟာရေးထွက်လာတာလို့ဆိုပြန်ပါတယ်။ဘယ်လိုဘဲပြောပါစေဒီယုံကြည်ချက်ဟာတမန်တော်တွေရဲ့သွန်သင်ချက်နဲ့ကိုက်ညီနေတဲ့အတွက်တမန်တော်များ၏ယုံကြည်ချက်လို့အမည်ပေးထားတာမှားမယ်မထင်ပါ။
တမန်တော်များ၏ယုံကြည်ချက်မှာခရစ်ယာန်တွေရဲ့အဓိကဖြစ်တဲ့ယုံကြည်ချက်ကိုချပြထားတာဖြစ်ပါတယ်၊အထူးသဖြင့်အဲဒီခေတ်ကလွဲမှားတဲ့အယူဝါဒဖြစ်တဲ့နော့စ်တဇီဇင်(Gnosticism)အယူကိုတိုက်ဖျက်ဖြေရှင်းခြင်းပါ။Gnosticismအယူဆိုတာလူ့ညာဏ်ပညာကိုသာအားကိုးပြီးကယ်တင်ခြင်းရနိုင်တယ်ဆိုတဲ့အယူပါ။
တမန်တော်များယုံကြည်ချက်က(၁၂)ချက်ပါဝင်ပြီးအပိုင်း(၃)ပိုင်းခွဲထားပါတယ်။ပထမပိုင်းကဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်တဲ့ဘုရားသခင်ကိုယုံကြည်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊အဲဒီခေတ်ကအဓိကအယူလွဲဖြစ်တဲ့မာစီရန်(Marcion)ကိုတိုက်ဖျက်ခြင်းပါ။Marcionအယူဆိုတာဖန်ဆင်းရှင်ဟာဆိုးတဲ့သူမကောင်းတဲ့သူဖြစ်ကြောင်းအဓိကပြောဆိုသူပါ။ဒုတိယပိုင်းကတော့ယေရှုခရစ်တော်ဟာရာနူန်းပြည့်ဘုရား၊ရာနူန်းပြည့်လူဖြစ်ကြောင်းပြဒါန်းပြီးအထူးသဖြင့်အယူလွဲသုံးမျိုးဖြစ်တဲ
၁။ခရစ်တော်နဲ့ယေရှုခွဲတဲ့ Docetismအယူလွဲဝါဒ။
၂။ယေရှုကသာမန်လူဖြစ်ပြီးဗတ္တိဇံခံမှဘုရားကမွေးစားသွားတာပါဆိုတဲ့Adoptionistအယူလွဲဝါဒ။
၃။ယေရှုဟာလူဇာတိမရှိဘူး၊ဘုရားဇာတိဘဲရှိတယ်ဆိုတဲ့Monarchianismအယူလွဲဝါဒ။
ဒီသုံးမျိုးကိုတိုက်ဖျက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
တတိယပိုင်းကတော့သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဘုရားကိုယုံကြည်ခြင်း၊အသင်းတော်နဲ့အပြစ်လွတ်ခံရခြင်း၊ပြန်လည်ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကိုယုံကြည်ခြင်းဘဲဖြစ်ပါတယ်။
တမန်တော်များ၏ယုံကြည်ချက်ဆိုတာအသင်းတော်ထဲမှာသမ္မာကျမ်းစာပြီးရင်နေရာအပေးခံရဆုံးလဲဖြစ်ပါတယ်၊ယုံကြည်သူဖြစ်လာခါစလူတွေကိုသင်တန်းပေးပြီးလမ်းမလွဲအောင်ဒီယုံကြည်ချက်နဲ့စည်းဘောင်ခက်ပေးရပါတယ်၊တချို့အသင်းတော်တွေမှာဗတ္တိဇံခံတဲ့သူတွေကိုရွတ်ဆိုခိုင်းပါတယ်၊တချို့အသင်းတော်မှာဆိုရင်ဝတ်ပြုစည်းဝေးအစသို့မဟုတ်အဆုံးသတ်မှာရွတ်ဆိုကြရပါတယ်။ပရိုတက်စတင့်ရှေ့ပြေးဖြစ်တဲ့မာတင်လုသာကတော့ဒီယုံကြည်ချက်ထက်ရှင်းလင်းတိကျတာမရှိတော့ဘူးလို့မှတ်ချက်ပေးခဲ့ပါတယ်၊John Calvinကတော့ဒီယုံကြည်ချက်ဟာသမ္မာကျမ်းထဲကယုံကြည်မှုအနှစ်ချုပ်ဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။တကယ်လဲဒီယုံကြည်ချက်ပြဒါန်းမှုဟာနောင်လာနောက်သားတွေအတွက်ယုံကြည်မှုတည့်မတ်ပေးခဲ့ရုံတင်မကရှေ့လျှောက်ပြဒါန်းလာမဲ့နိစိန်ယုံကြည်ချက်(The Nicene Creed)၊ဂျာ့စ်တောင်ယုံကြည်ချက်(Chalcedon Creed)နဲ့အက်နာနေးရှင်းယုံကြည်ချက်(The Athanasian Creed)အသီးသီးတွေကိုးကားရမဲ့အဓိကယုံကြည်ချက်ဖြစ်လာပြီးအသင်းတော်သမိုင်းမှာအယူလွဲတွေကိုဖော်ထုတ်တိုက်ဖျက်ဖို့အရေးပါခဲ့ပါတယ်။
သမ္မာကျမ်းစာဆိုတာဘုရားနူတ်ထွက်စကားတွေဖြစ်ပြီး၊ဒီကျမ်းစာအားဖြင့်ဘုရားကိုသိရှိယုံကြည်ရတာပါ။တမန်တော်များ၏ယုံကြည်ချက်(၁၂)ချက်ကတော့ကျမ်းစာဖတ်ပြီးကိုယ်ဘာကိုအဓိကယုံကြည်နေတာဘာလဲဆိုတာကိုရှင်းရှင်းလေးသိအောင်ချပြထားတဲ့သဘောပါ။ဒီယုံကြည်ချက်ဟာယနေ့တိုင်ကိုယ်ဘာကိုယုံကြည်နေလဲဆိုတာရှင်းရှင်းလေးသိစေပြီးဘယ်သူတွေကအယူလွဲနေလဲဆိုတာကိုသတ်မှတ်ပေးနေတုန်းမို့ခုထိအသက်ဝင်နေပါတယ်။
ကိုယ်တိုင်ဘာသာပြန်ပြုပြင်ထားတာမို့အမှားပါရင်ကျွန်တော်ဆရာရဲမင်းရဲ့အားနည်းချက်ဖြစ်ကြောင်းဝန်ခံပါတယ်။